ช่วงฤดูทองของผลไม้ปีนี้ทุกคนได้ทานผลไม้ชนิดไหนกันไปบ้างแล้วค่ะ? เพราะช่วงเวลานี้เป็นช่วงที่ผลไม้หลายชนิดออกสู่ตลาดมากที่สุด ทำให้ทุกคนสามารถหาซื้อผลไม้ตามฤดูกาลได้ง่ายและหลากหลายสายพันธุ์ได้มากที่สุด แต่ทุกคนรู้ไหมคะว่ามีผลไม้ชนิดหนึ่งที่ปีนี้ติดดอกได้ดีทั้งนอกฤดูกาลและในฤดูกาลเลยค่ะ ส่งผลทำให้มีผลผลิตออกมามากกว่าปกติ ทำให้เราได้ทานผลไม้แสนอร่อยกันตลอดปีตั้งแต่ปลายปีที่แล้วกันเลยค่ะ ผลไม้ที่เรากำลังพูดถึงกันอยู่นั้นก็คือ “ลำไย” นั่นเองค่ะ
วันนี้แสนสิริ รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์ของ “ลำไย” ผลไม้ภาคเหนือที่รสชาติหวานหอมดีต่อใจมาฝากกันค่ะ ถ้าใครชอบทานผลไม้จะพอเห็นกันบ้างว่าปีนี้มีปริมาณผลผลิตของลำไยออกสู่ตลาดมากกว่าปกติ ส่งผลทำให้ราคาต่ำลงไปด้วยเนื่องจากปัจจัยหลาย ๆ อย่าง เราจึงอยากพาทุกคนไปดูสถานการณ์ลำไยในช่วงนี้ให้ครบทุกช่อสด ทำไมราคาผลไม้สุดอร่อยอย่างลำไยถึงกำลังรูดร่วงเหมือนผลจากต้นของมันเอง ทั้งที่ผลผลิตมีคุณภาพดีแต่เกษตรกรไทยกลับไม่สามารถขายได้กำไรเท่าที่ควร ถ้าพร้อมแล้ว ไปดูด้วยกันได้เลยค่ะ!
“ลำไย” คุณภาพ ส่งต่อด้วยความตั้งใจ
แสนสิริ ร่วมกับ คู่ค้า พาร์ทเนอร์ และพนักงานทุกคน ร่วมรับซื้อลำไยจากเกษตรกรจากจังหวัดแพร่ รวมกว่า 30 ตัน เพื่อเป็นแรงสนับสนุนสำหรับผลผลิตคุณภาพ และส่งต่อถึงกลุ่มคู่ค้า ลูกบ้านในโครงการ แสนสิริคอมมูนิตี้ และชุมชนโดยรอบ เพราะเราอยากให้ทุกคนได้ลิ้มรสความภาคภูมิใจของเกษตรกรไทยไปด้วยกัน
เพราะแสนสิริเชื่อ “ถ้าจะดี ต้องดีไปด้วยกัน”
แสนสิริพากางราคาสถานการณ์ลำไยภาคเหนือ 5 ปีย้อนหลังต่ำสุดกี่บาท? โดยเราจะพาไปดูราคาสดช่อเกรด AA+A จากกรมส่งเสริมการเกษตร ทำให้เห็นว่าแม้แต่เกรดที่ส่งออกได้และเป็นที่นิยมในตลาดมากที่สุด ก็ได้รับผลกระทบด้านราคาปรับตัวลงไม่แพ้ตัวเกรดอื่นหรือแบบรูดร่วงเลยค่ะ
ปี 2564 ภาพรวมมีผลผลิตเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว เนื่องจากสภาพอากาศเอื้ออำนวย หนาวเย็นต่อเนื่องในช่วงปลายปี 2563 ส่งผลให้ลำไยมีการติดดอกออกผลมา ส่งผลให้สถานการณ์ลำไยปีนี้คือ “ผลผลิตมาก ความต้องการหด” ราคาลำไยในตลาดมีการปรับขึ้นลงตามความต้องการของตลาดและปริมาณผลผลิตจนตํ่าสุดในรอบ 10 ปี ทำให้มีทั้งปัจจัยบวกและลบ จากการเผชิญปัญหาด้านการส่งออก โดยเฉพาะกับประเทศจีนที่มีการตรวจเข้มงวดเรื่องโควิด – 19
ปี 2565 ภาพรวมสถานการณ์ลำไยในปี 2565 มีทั้งส่วนที่น่าพอใจและน่าเป็นห่วง โดยภาพรวมผลผลิตลำไยในประเทศเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่มีปริมาณผลผลิตลำไยเพิ่มขึ้นจากปี 2564 เนื่องจากสภาพอากาศและปริมาณฝนที่ตกมากในช่วงต้นปี แต่การส่งออกลำไยสดไปยังจีนลดลง เนื่องจากสถานการณ์โควิด – 19 ในขณะที่ลำไยอบแห้งมีการส่งออกเพิ่มขึ้น และมีการส่งเสริมการผลิตลำไยตามมาตรฐาน GAP เพื่อยกระดับคุณภาพของสินค้า
ปี 2566 ภาพรวมด้านผลผลิตมีทั้งส่วนที่ลดลงและเพิ่มขึ้น แต่โดยรวมแล้วผลผลิตลดลงจากปี 2565 เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศและราคาสินค้าที่ไม่คงที่ แต่ตลาดส่งออกบางแห่งมีการเติบโตอย่างมากโดยเฉพาะในประเทศจีน ที่ไทยครองแชมป์ในฐานะผู้ส่งออกลำไยไปขายยังประเทศจีนมากที่สุด 3.27 แสนตัน และตลาดลำไยสดช่อในประเทศมีทิศทางค่อนข้างดีตามความต้องการของตลาดที่สูงมาก เนื่องจากมีเทศกาลสำคัญหลายเทศกาล
ปี 2567 ภาพรวมปีนี้คาดว่าจะมีผลผลิตลำไยเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว โดยเฉพาะลำไยในฤดู ซึ่งมีปริมาณมากในช่วงเดือนสิงหาคม ราคาลำไยปีนี้ค่อนข้างดี โดยเฉพาะเกรด AA และ A ทั้งลำไยสดช่อและลำไยรูดร่วง ราคาที่สูงขึ้นเป็นผลมาจากความร่วมมือของทุกภาคส่วนในการผลิตและบริหารจัดการผลผลิต ทั้งการส่งเสริมการผลิต การตลาด และการกระจายผลผลิต มีการเน้นย้ำเรื่องคุณภาพของลำไย เพื่อให้สามารถแข่งขันในตลาดต่างประเทศได้ ตลาดส่งออกหลักยังคงเป็นจีน เวียดนาม และอินโดนีเซีย
ปี 2568 ภาพรวมผลผลิตปีนี้เพิ่มขึ้นเยอะในฤดูและนอกฤดู เนื่องจากอากาศที่หนาวยาวนานและฝนตกชุก ทำให้ช่อดอกลำไยติดดอกดีกว่าปีอื่น ๆ และผลผลิตทยอยออกพร้อมๆ กัน ส่งผลทำให้ราคารับซื้อตกต่ำ นอกจากนี้ตลาดต่างประเทศ โดยเฉพาะตลาดจีนที่เป็นตลาดใหญ่ที่สุดของประเทศไทยลดการนำเข้าลำไยลง ก็มีผลกับราคาลำไยในตลาดที่ดิ่งลงอย่างต่อเนื่อง ทำให้ชาวสวนต้องพิจารณาเรื่องการเก็บเกี่ยวลำไย เพราะไม่คุ้มค่ากับค่าแรงงาน ผสมผสานกับการแปรรูปลำไยปีนี้ยังไม่ได้ราคาในจุดคุ้มทุน
เปิด 5 ปัจจัยทำไมราคาลำไยถึงรูดร่วง แม้ผลผลิตดี มีคุณค่ามากกว่าความหวาน!
ฝนชุกและหนาวนาน
เพราะฝนชุกและอากาศเย็นนานกว่าทุกปี ทำให้กระตุ้นให้ลำไยออกดอกและติดผลดีมาก ต้นลำไยจากหลายจังหวัดออกลูกพร้อมกันในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน เมื่อผลผลิตมากเกินไปในช่วงเวลาเดียวกัน เกิดผลผลิตมหาศาลไหลเข้าสู่ตลาดพร้อมกัน
ผลผลิตล้นตลาด
ปีนี้เป็นปีที่ลำไยติดดอกออกผลดีทั้งในฤดูและนอกฤดู ทำให้มีผลผลิตออกมามากแต่ไม่มีความต้องการบริโภคเพิ่มจากทั้งตลาดในประเทศและส่งออกนอกประเทศ จนตลาดรองรับไม่ทันทำให้ผลไม้ล้นตลาด เกิดภาวะ “ลำไยดีแต่ขายไม่ได้ราคา” ทำให้เกษตรกรขาดทุน แม้คุณภาพผลผลิตจะดีมากก็ตาม
ความต้องการของตลาดลดลง
เนื่องจากเป็นช่วงหมดเทศกาลภายในประเทศจีน ที่เป็นตลาดส่งงออกประเทศต้น ๆ ของไทย จึงมีการชะลอการสั่งซื้อผลไม้ รวมถึงมีนโยบายควบคุมการนำเข้าสินค้าเกษตร และมีการตรวจเข้มและใช้ข้อจำกัดทางเทคนิค (NTBs) เช่น การกักกันศัตรูพืช และความเข้มงวดเรื่องสารเคมี ทำให้มีจำนวนผลผลิตของลำไยตกค้างมากขึ้น
แรงงานไม่เพียงพอ
ปีนี้ฝนดี หนาวนาน ทำให้ลำไยออกพร้อมกันหลายจังหวัด ทำให้ความต้องการแรงงานพุ่งขึ้นพร้อมกัน แต่จำนวนแรงงานไม่พอรองรับ อีกทั้งแรงงานเก็บผลไม้ส่วนใหญ่เป็นแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้าน จากสถานการณ์ทางสังคมและเศรษฐกิจในปัจจุบัน ทำให้แรงงานจำนวนมากกลับบ้านและยังไม่เดินทางกลับมาไทย เมื่อเก็บไม่ทัน ทำให้ลำไยสุกคาต้น เกรดตก
ราคาไม่เท่าคุณภาพ
ลำไยปีนี้ส่วนใหญ่ขายในรูปแบบ “ลำไยสดช่อชั่งกิโล” ไม่ได้เข้าสู่ระบบแปรรูปหรือตากแห้ง ทำให้เมื่อขายไม่ทัน ก็เสียหายทันที ตลาดส่งออกเงียบ ระบบแปรรูปไม่พร้อม แรงงานก็ขาด แม้ลำไยจากหลายสวนในภาคเหนือจะให้ผลผลิต “เกรดช่อสดดี – ลูกใหญ่ – รสชาติดี” ก็ตาม เกษตรกรต้องจำยอมขายในราคาขาดทุน
ผลกระทบของเกษตรกร ที่ต้องเผชิญในวันที่ลำไยล้นตลาด
รายได้ลดลง
จากสถานการณ์ลำไยในพื้นที่ภาคเหนือมีผลผลิตมากกว่าปกติ และคาดว่าจะมีลำไยล้นตลาดมากถึง 1 แสนตัน ทำให้ลำไยในฤดู ปี 2568 ราคาตกต่ำอย่างหนัก โดยราคารับซื้อล่าสุด ขนาด AA เหลือเพียง 15 บาท ทำให้เกษตรกรไม่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ เพราะไม่คุ้มราคาต้นทุนในการจ้างแรงงาน เกษตรกรบางรายต้องขายต่ำกว่าทุน ทำให้รายได้ลดลงเพราะไม่มีกำไรจากการเก็บเกี่ยวผลผลิต
ประสบปัญหาทางการเงิน
สำหรับเกษตรกรส่วนใหญ่ ตลอดทั้งปีทำสวนเพื่อหวังรายได้จากช่วงเก็บเกี่ยวเพียงไม่กี่ฤดู จากสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ชาวสวนต้องขายผลผลิตแบบไม่ได้กำไรหรือไม่คุ้มกับที่ลงทุนไป เพราะราคาลำไยตกต่ำ ไม่คุ้มค่ากับค่าแรงในการเก็บเกี่ยวผลผลิต ค่าการแปรรูป และราคาขนส่งเพื่อส่งออกไปขายในตลาด เมื่อลำไยไม่สามารถคืนทุนได้ทันที เกษตรกรก็ไม่มีเงินหมุนใช้ใสำหรับเตรียมฤดูกาลถัดไปได้
กระทบลูกโซ่ต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น
ในวันที่ลำไยล้นตลาด – ราคาตกต่ำ แต่ผลกระทบที่ตามมานั้น ไม่ได้หยุดแค่สวนลำไย อาจลามกระทบเป็นลูกโซ่ถึงเศรษฐกิจท้องถิ่นที่เคยหมุนด้วยเงินจากฤดูกาลเก็บเกี่ยวเช่นกัน เพราะเงินที่ควรจะหมุนเวียนในชุมชนเพื่อใช้จ่ายสำหรับการทำเกษตรกรรมก็ต้องหยุดนิ่งไปด้วย
ลำไย คุณภาพดี จากเกษตรกรภาคเหนือ ที่เราตั้งใจรับไว้…เพื่อส่งต่อด้วยความตั้งใจ
แสนสิริ คู่ค้า พาร์ตเนอร์ทุกบริษัท และพนักงานทุกคน ขอเป็นอีกแรง ที่ขอสนับสนุนพี่น้องเกษตรกรร่วมอุดหนุน ”ลำไย” รวมกว่า 30 ตัน จากจังหวัดแพร่ เพื่อเป็นแรงสนับสนุนให้เกษตรกรไทย และส่งต่อถึงกลุ่มคู่ค้า ลูกบ้านในโครงการ แสนสิริคอมมูนิตี้ พนักงาน และชุมชนโดยรอบ
เราเชื่อว่าผลไม้ไทยทุกลูก เกิดจากความตั้งใจของเกษตรกรทุกคน แสนสิริจึงขอเป็นอีกแรง ที่จะไม่ปล่อยให้ความตั้งใจเหล่านั้นถูกทิ้งไปอย่างเสียเปล่า เพื่อสนับสนุนสำหรับผลผลิตคุณภาพของไทย ที่แสนสิริอยากให้ทุกคนได้ลิ้มรสความภาคภูมิใจของเกษตรกรไทยไปด้วยกัน
เพราะเราเชื่อ “ถ้าจะดี… ต้องดีไปด้วยกัน”
