จงอย่าเป็นผู้ให้ จนทำลายหัวใจตัวเอง
ลองปฏิเสธและฟังเสียงหัวใจ
เพื่อปกป้องความรู้สึกของตัวเอง
เคยเป็นแบบนี้ไหมคะ? ใครขอให้ทำอะไรก็ยอมทำให้หมด กลัวที่จะปฏิเสธผู้อื่น ต้องเอาใจคนอื่นตลอดเวลา ความรู้สึกคนอื่นต้องมาก่อนความรู้สึกตัวเองเสมอ เพราะกลัวจะไม่ถูกรัก ไม่ถูกยอมรับ หรือไม่มีค่ามากพอ หากใครมีพฤติกรรมเหล่านี้อาจจะเข้าข่ายการเป็น “People Pleaser” ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตใจในระยะยาว อาจจะทำให้มีภาวะหมดไฟ (Burnout Syndrome) เหนื่อยใจและหมดกำลังใจในการใช้ชีวิต
จากงานวิจัยเรื่อง The Mental Health Implications of People-Pleasing ที่ถูกตีพิมพ์ลงวารสาร PsyCh Journal ในปี 2025 ได้ระบุว่าแท้จริงแล้ว People Pleaser ไม่ใช่คนที่ใจดีเกินไป แต่คือกลัวว่าจะไม่ถูกยอมรับจากผู้อื่น
วันนี้ Mental Life by Chanisara จะชวนทุกคนมาหาคำตอบว่าพฤติกรรมแบบไหนที่เข้าข่าย…People Pleaser กันค่ะ
“People Pleaser” การเป็นคนดีที่ทำให้ทุกข์
People Pleaser คือ การยอมทำตามที่คนอื่นขอบ่อยๆ ทั้งที่ตัวเองไม่มีความสุขกับการที่ทำตามสิ่งที่คนอื่นร้องขอ เพียงเพราะไม่อยากทำให้ตัวเองรู้สึกไร้ค่าและอยากเป็นที่ยอมรับของคนรอบข้างจนละเลยความรู้สึกที่แท้จริงของตัวเอง
ในโลกทุกวันนี้เราเอาคุณค่าของตัวเองไปผูกกับ “การยอมรับจากผู้อื่น” คอยมองว่าคนรอบข้างจะมองตัวฉันว่ายังไง จนหลงลืมไปว่า “สิ่งที่เราอยากทำ” หรือ “ต้องการทำคืออะไรกันแน่” บางคนยอมคนอื่นจนตัวเองเป็นทุกข์ ไม่มีความสุข ให้คนอื่นก่อนตัวเองเสมอ จนลืมไปว่าความรู้สึกของเรา “หัวใจของเรา” ก็สำคัญเหมือนกัน อย่ารักคนอื่นจนลืมรักตัวเองเลยนะคะ
ทำไมคนเราถึงเป็น “People Pleaser” กันนะ?
ในโลกความเป็นจริง เมื่อเราก้าวเท้าเข้าสู่สังคม คนเรามักจะต้องการการถูกยอมรับจากครอบครัว เพื่อน หรือคนอื่นๆ รอบตัว จึงให้ความต้องการของคนอื่นสำคัญกว่าความต้องการของตัวเองเสมอ หรืออาจจะกลัวการเกิดความขัดแย้ง ซึ่งสาเหตุของ People Pleaser อาจเกิดจากหลายปัจจัย ดังนี้
กลัวการถูกปฏิเสธจากสังคม กลัวว่าถ้าไม่ทำตามที่คนอื่นร้องขอ จะไม่ถูกรักหรือไม่ถูกยอมรับ จึงเอาใจผู้อื่น ทั้งที่ตัวเองไม่ได้อยากทำ เพื่อรักษาความสัมพันธ์ไว้ หรือเพื่อที่จะได้เข้าไปทำงานในองค์กรหนึ่ง เช่น Facebook เพจ เด็กติดหนัง ได้ยกตัวอย่างสถานการณ์ตอนหนึ่งของภาพยนตร์เรื่อง Human Resource ที่สอดคล้องกับการเป็น People Pleaser ในฉากจินดาเด็กจบใหม่ที่มาสัมภาษณ์งาน แล้วถูกตั้งคำถามว่า “ขอโทษนะ ถ้ามีคนปากระดาษใส่หน้าเนี่ย น้องโอเคมั้ย”แล้วจินดาตอบว่า “โอเคค่ะ” สะท้อนให้เห็นว่าคือคำตอบของการยอมเพราะกลัวไม่ได้งาน ทั้งที่จริงๆ แล้ว จินดาอาจจะไม่โอเคที่ถูกทำแบบนั้น แต่ก็ต้องโอเคเพราะต้องการให้เขารับเข้าทำงานนั่นเองค่ะ
ประสบการณ์ในวัยเด็ก ต้องตามใจผู้อื่นถึงจะเป็นคนที่ถูกรัก หากไม่เชื่อฟังจะทำให้ไม่ถูกรัก หรือไม่ถูกยอมรับ
ความพึงพอใจในตัวเองต่ำ ต้องทำให้คนอื่นพอใจตัวเองถึงจะรู้สึกมีคุณค่า หากไม่ช่วยเหลือผู้อื่นจะรู้สึกผิด หรือรู้สึกตัวเองไม่มีคุณค่า
ความเกรงใจ ในหลายวัฒนธรรมจะสอนให้รู้จักเกรงใจคนอื่น ถ้าปฏิเสธการช่วยเหลือจะถือว่าเห็นแก่ตัว จึงจำเป็นต้องทำตามที่คนอื่นบอก
คนที่มีบาดแผลในใจ เช่น เคยถูกกระทำความรุนแรง โดยเฉพาะในวัยเด็ก เขาจะยอมเพราะถือเป็นกลไกในการป้องกันตัวเองอย่างหนึ่งที่ไม่ทำให้ถูกทำร้าย
คนที่เป็นโรคเกี่ยวกับจิตใจบางประเภท เช่น ภาวะบุคลิกภาพพึ่งพิง (Dependent Personality Disorder) เขาจะต้องการความเห็นจากผู้อื่นเสมอ แม้เป็นการตัดสินใจในเรื่องเล็กน้อยก็ตาม
แล้วพฤติกรรมแบบไหนที่เข้าข่าย…การเป็น People Pleaser กันนะ
ถ้าพูดคำว่า “ไม่” หรือ ”ปฏิเสธ”จะรู้สึกผิด
เมื่อเราไม่สะดวกใจที่จะทำอะไรเวลามีคนมาขอให้ทำ แต่ก็ยังทำให้ เพราะไม่กล้าปฏิเสธหรือพูดคำว่าไม่ อาจเพราะกลัวว่าเขาจะเสียใจ เสียความรู้สึก หรือมองเราไม่ดี
รับปากแล้วมานั่งเครียดทีหลัง
รับคำขอจากคนอื่น แต่ก็มานั่งไม่สบายใจ จิตตก หรือเครียดกับสิ่งที่จะต้องทำ
เลือกที่จะยอม
เพราะไม่อยากทะเลาะ ไม่อยากมีปัญหา ไม่อยากขัดแย้งกัน จึงยอมทำเพื่อรักษาความสัมพันธ์อันดีไว้
รู้สึกเหนื่อย แต่ก็ยังทำอยู่
เหนื่อยที่จะต้องทำเพื่อคนอื่น แต่ก็ยังยอมทำ เพราะกลัวที่จะถูกปฏิเสธและไม่ได้รับการยอมรับ
การเป็น People Pleaser ส่งผลกระทบต่อสุขภาพใจอย่างไร
คนที่เป็น People Pleaser อาจจะส่งผลต่อสุขภาพจิตในระยะยาวดังนี้
ภาวะหมดไฟ (Burnout Syndrome) การที่เราต้องทำเพื่อคนอื่นตลอดเวลา อาจจะทำให้เราหมดแรง หมดกำลังใจในการทำสิ่งต่างๆ ทำให้เราไม่อยากทำอะไรแล้ว เพราะรู้สึกเหนื่อยล้าทางจิตใจ
ความเครียด ความวิตกกังวล การที่ต้องเอาใจคนอื่นตลอดเวลา ทำนู่นทำนี่ให้คนอื่น แบกภาระหนักอึ้งไว้บนบ่า อาจทำให้เกิดความเครียด ความวิตกกังวลว่า เราทำสิ่งนั้นได้ไม่ดีพอหรือ ไม่มีพลังใจในการทำสิ่งต่างๆ ที่ได้รับมาเพราะรู้สึกเหนื่อยเกินไป
ไม่อยากจะเป็นตัวเอง ไม่รักตัวเอง เรามัวแต่ยอมให้คนอื่น คิดถึงคนอื่นก่อนตัวเองเสมอ จนละเลยความรู้สึกของตัวเอง ลืมดูแลสุขภาพกายและใจของตัวเอง อาจทำให้ป่วยเพราะพักผ่อนไม่เพียงพอ ลืมออกกำลังกาย หรือลืมที่จะหันมาใส่ใจตัวเอง เราดูแลคนอื่นได้นะคะ แต่อย่าลืมกลับมาดูแลร่างกายและจิตใจของเราเองด้วย
ลองปฏิเสธอย่างอ่อนโยน เพื่อปกป้องหัวใจตัวเอง เพราะ ความรู้สึกของเราก็สำคัญไม่แพ้ใคร
Source
https://happymeclinic.com/articles/behavioral/the-psychology-of-people-pleaser/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12318589/
https://vt.tiktok.com/ZSatsTs71/
https://www.medicalnewstoday.com/articles/people-pleaser#causes
