เคยเป็นไหม…ไม่ได้โกรธ
แค่ไม่อยากคุยกับใคร
รู้จักกับภาวะ Social Withdrawal
เคยไหม? อยากอยู่คนเดียว ไม่อยากคุยกับใคร แต่ไม่ได้โกรธใครนะ แค่เหนื่อยล้าทางอารมณ์
ภาวะนี้มีชื่อเรียกว่า “Social Withdrawal” หรือ “การปลีกตัวออกจากสังคม” เป็นพฤติกรรมทางสังคมที่อาจเกิดจากความเครียด ความวิตกกังวล บาดแผลทางใจ หรือปัจจัยอื่นๆ
การปลีกตัวออกจากสังคมชั่วคราว หรือ Temporary Social Withdrawal อาจเป็นอีกหนึ่งวิธีการรับมือกับความเครียด หลังจากต้องเผชิญความกดดันในชีวิตประจำวัน หรือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับชีวิตอย่างกะทันหัน
การถอยห่างจากสังคมนั้นมีทั้งข้อดีและข้อเสียต่อสุขภาพจิต บางคนถอยออกมาเพื่อฟื้นฟูจิตใจและกลับมาอยู่กับตัวเองมากขึ้น แต่สำหรับบางคน การถอยห่างจากสังคมก็อาจทำให้สูญเสียปฏิสัมพันธ์กับผู้คนไป
Social Withdrawal จึงเปรียบเสมือนเหรียญที่มีสองด้าน อยู่ที่ว่าด้านไหนจะเกิดขึ้นกับใคร
วันนี้ Mental Life by Chanisara จะชวนทุกคนมาสำรวจกันว่า ตอนนี้เรากำลังอยู่ในภาวะ Social Withdrawal หรือเปล่า?
ภาวะ Social Withdrawal คืออะไร?
อาจไม่จำเป็นต้องโกรธ หรือมีปัญหากับใคร แต่ความรู้สึกนี้สามารถเกิดขึ้นได้ เมื่อเรารู้สึกเหนื่อย เครียด หรือกดดันตัวเองมากเกินไป
กลไกของร่างกายและจิตใจก็จะเปิดโหมดพักผ่อน เพื่อชาร์จพลังงาน ซึ่งแตกต่างกับ Social Isolation ที่จะแยกตัวออกจากสังคมที่หากปล่อยไว้ในระยะยาวจะส่งผลเสียต่อสุขภาพจิต สุขภาพกาย รวมถึงอาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ซึ่งควรไปพบแพทย์เพื่อเข้ารับรักษาตามกระบวนการ
สำรวจสาเหตุของภาวะปลีกตัวทางสังคม (Social Withdrawal)
อะไรทำให้อยากเปิดโหมดสันโดษ
ทั้งนี้ เกิดได้จากหลายปัจจัยด้วยกัน มีทั้งในเชิงบวกและส่งผลด้านลบในระยะยาว อาทิ
ความเครียดสะสม ความกดดันจากสังคมและการใช้ชีวิตประจำวัน
ปัญหาสุขภาพใจ เช่น โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล หรือโรคย้ำคิดย้ำทำ
บาดแผลหรือประสบการณ์ในอดีต เคยถูกบูลลี่ มีประสบการณ์ที่ไม่ดีในการเข้าสังคม หรือการถูกทอดทิ้งในวัยเด็ก
ปัญหาสุขภาพร่างกาย ความพิการ หรืออาการป่วยเรื้อรัง
คนที่มีความหลากหลายทางระบบประสาท จนทำให้มีความรู้สึกไม่สบายใจเมื่อต้องเข้าสังคม
แต่หากการปลีกตัวจากสังคมไม่ได้เกิดจากความหวาดกลัวการถูกประเมินจากสังคม หรือความคิดเห็นจากคนรอบข้าง และเป็นไปเพียงชั่วคราว เกิดจากแรงจูงใจที่ต้องการพักผ่อนอย่างแท้จริง ถือเป็นความสันโดษในเชิงบวก (Positive Solitude)
4 สัญญาณเตือนของภาวะ Temporary Social Withdrawal หรือ ภาวะปลีกตัวจากสังคมชั่วคราว
1. มีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นในสังคมลดลง (Decreased Social Interaction) ไม่รับนัด หลีกเลี่ยงการอยู่กับผู้อื่น ไม่ตอบข้อความในโลกออนไลน์
2. อารมณ์และพฤติกรรมเปลี่ยนแปลงไป (Changes in Behavior) เช่น อารมณ์แปรปรวน มีความเครียดความกังวล กินอาหารและนอนมากขึ้นหรือน้อยลงอย่างชัดเจน
3. อยู่คนเดียวมากเกินไป (Spending Excessive Time Alone) อยู่ในห้องคนเดียวหลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีผู้คนเยอะๆ หรือปฏิเสธคำชวนของคนอื่น
4. เลิกสนใจกิจกรรมที่ชอบ (Loss of Interest in Hobbies) เลิกทำงานอดิเรกที่สนใจ เช่น ดูซีรีส์ เล่นกีฬา ทำขนม
หากปลีกตัวจากสังคมแล้วยังไม่รู้สึกดีขึ้น ลองเช็กดูว่าเข้าสู่ภาวะ “Chronic Social Withdrawal” หรือภาวะการถอนตัวจากสังคมเรื้อรังแล้วหรือไม่?
1. ไม่มีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น เริ่มหลีกเลี่ยงเข้าสังคมทั้งที่ปกติเป็นคนชอบเข้าสังคมในระยะเวลานานมากขึ้น
2. ตัดขาดจากคนรอบข้าง ไม่คุยโทรศัพท์หรือตอบไลน์ใคร
3. มีความกังวลไม่อยากเข้าสังคม กลัวที่จะไปเจอผู้คน ไม่อยากมีปฏิสัมพันธ์
4. กระทบการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การทำงาน การเรียน หรือการเข้าสังคม
หากมีอาการปลีกตัวจากสังคมดังที่กล่าวไปข้างต้นต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน ควรไปปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับคำปรึกษาหรือเข้ารับการรักษาอย่างถูกต้องตามกระบวนการต่อไป
How to รับมือ เมื่อต้องการเวลาปิดประตูหัวใจจากสังคมชั่วคราว
1. ลองสำรวจใจของตัวเอง ว่าทำไมถึงอยากถอยห่างจากผู้คน เราจะได้หาสาเหตุได้อย่างถูกต้อง
2. อยู่ในพื้นที่ที่รู้สึกปลอดภัยทางใจ ที่เราสามารถพูดคุยอย่างเปิดเผยได้ โดยที่เขาไม่ตัดสินเรา เช่น เพื่อน ครอบครัว
3. ออกไปมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น เช่น เข้าร่วมกิจกรรมเล็กๆ ที่ช่วยเหลือสังคม ช่วยส่งเสริมสุขภาวะทางจิตใจ
4. รู้จักเรียนรู้และดูแลจิตใจตัวเอง เพื่อตระหนักรู้อารมณ์และความรู้สึก ช่วยให้เราสามารถจัดการความเครียดได้ดีขึ้น
5. ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เช่น นักจิตวิทยา จิตแพทย์ หรือนักจิตบำบัด เพื่อเข้ารับคำแนะนำหรือการรักษาที่เหมาะสม
ภาวะ Social Withdrawal ไม่ใช่แค่การปลีกตัวเพื่อหลีกหนีจากสังคมเท่านั้น
แต่ในบางกรณี การเลือกใช้เวลาอยู่กับตัวเองก็อาจเป็นการ ‘เปิดโหมดพักผ่อน’ ให้เราได้กลับมาดูแลหัวใจตัวเอง เติมพลัง และกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างสมดุลอีกครั้ง
Source
https://nurselinecs.co.uk/blog/social-withdrawal-and-its-early-warning-signs/
https://www.youtube.com/watch?v=rNLl74mRgOw
https://www.verywellmind.com/what-causes-social-withdrawal-7095469
